| Nr pytania | Treść pytania | Poprawna odpowiedź | Nr poprawnej odpowiedzi | Treść poprawnej odpowiedzi | Punktacja |
| 92 | (autor pytania: SL TANAP-u)Która roślina drzewiasta występuje w tatrzańskim piętrze turni, na wysokości ponad 2600m? | Wierzba zielna ma pokrój krzewinki, jej gałęzie płożą się pod ziemią, na powierzchni roną jedynie ich końce. Jest to relikt glacjalny. W obszarach arktycznych rośnie na poziomie morza w Tatrach - od wysokości 1500 m n.p.m. aż po najwyższe szczyty (2625 m n. m.). | 2 | wierzba zielna (Salix herbacea) | 4 |
| 91 | (autor pytania: TPN) Według polskiego prawa park narodowy to obszar o powierzchni; | Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1.000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. | 2 | nie mniejszej niż 1.000 ha | 1 |
| 90 | (autor pytania: TPN) Podaj datę rozpoczęcia działalności Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN, Polska). | Tatrzański Park Narodowy rozpoczął działalność 1 stycznia 1955 r. Decyzja o jego utworzeniu zapadła na posiedzeniu Rady Ministrów 30 XI 1954 r., a 8 VI 1955 r. minister leśnictwa zatwierdził regulamin organizacyjny parku.
| 2 | 1 stycznia 1955 r. | 1 |
| 89 | (autor pytania: TPN) W którym roku ukazało się zarządzenie Dyrektora TPN (Polska) określające zasady ruchu turystycznego na obszarze Parku. | Zarządzenie Dyrektora TPN określające zasady ruchu turystycznego na obszarze TPN wprowadzono w życie 1 sierpnia 1960 r. Wtedy też ukazało się drugie zarządzenie dyrektora Parku wprowadzające przepisy porządkowe obowiązujące na terenie TPN. Oba te dokumenty w praktyce obowiązywały prawie do końca XX wieku. | 3 | 1960 | 2 |
| 88 | (autor pytania: TPN) Na którą przełęcz wyprowadza znakowany szlak turystyczny. | Spośród wymienionych przełęczy, znakowany szlak turystyczny prowadzi jedynie przez Przełęcz Kominiarską. Jest to fragment tzw. Ścieżki nad Reglami biegnącej między Wierchem Spalenisko a Małym Opalonym Wierchem. Do niedawna można było wędrować także na Przełęcz Tomanową, ale szlak ten został zlikwidowany | 1 | Przełęcz Kominiarska | 3 |
| 87 | (autor pytania: TPN) W 1912 roku ratownicy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR, Polska) przez trzy tygodnie poszukiwali zaginionej w Tatrach w czasie wycieczki naukowej studentki geografii z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Gdzie znaleziono ciało ofiary? | Poszukiwania zaginionej studentki Aldony Szystowskiej prowadzono w masywie Czerwonych Wierchów w okresie od 8 lipca do 2 sierpnia. Przeszukiwano nie tylko urwiska skalne, ale także trudno dostęp w tym rejonie jaskinie i studnie krasowe. Ciało ofiary znaleziono u podnóża Wielkiej Turni.
| 2 | w masywie Czerwonych Wierchów | 3 |
| 86 | (autor pytania: SL TANAP-u) Jak miejscowi nazywają najniżej położony tatrzański staw - Stawek pod Zwierówką? | Mieszkańcy okolicznych miejscowości na określenie tego jeziora używają nazwy Maras. | 1 | Maras | 5 |
| 85 | (autor pytania: TPN)Ile wydań miał Ilustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic opracowany przez Walerego Eliasza Radzikowskiego? | Przewodnik Walerego Eliasza miał 6 wydań. Pierwsze z nich ukazało się w roku 1870. Następne wydania poprawione i rozszerzone ukazały się w latach: II - 1881, III - 1886 (2 mutacje różniące się wyglądem strony tytułowej - jedna była przeznaczona dla członków Towarzystwa Tatrzańskiego), IV - 1891, V - 1896, VI - 1900. | 2 | 6 | 2 |
| 84 | (autor pytania: SL TANAP-u) Która roślina występuje jedynie po słowackiej stronie Tatr - w Polsce nie zostało stwierdzone żadne jej stanowisko? | Jaskier leżący jest reliktem glacjalnym. Ta drobna roślina może rosnąć na lub pod powierzchnią wody. W Tatrach została stwierdzona dopiero w 1990 r. w jednym trudno dostępnym okresowym stawku.
| 3 | jaskier leżący (Ranunculus reptans) | 5 |
| 83 | (autor pytania: SL TANAP-u) W którym roku UNESCO przyznało Tatrom status Rezerwatu Biosfery MaB? | zarówno polska, jak i słowacka część Tatr zostały uznany za rezerwat biosfery MaB, co podkreśliło znaczenie nie tylko wspólnego obszaru cennego przyrodniczo, ale także długotrwałej ścisłej współpracy między instytucjami z obu stron. | 3 | 1993 | 2 |
| 82 | (autor pytania: SL TANAP-u) Z którego europejskiego jeziora pochodzi Coregonus maraena żyjąca w Szczyrbskim Jeziorze : | Coregonus maraena (sieja miedwiańska) została wprowadzona do Szczyrbskiego Jeziora w 1929 roku. Sprowadzono ją z hodowli w Třeboňsku (CZ), do której dostała się z jeziora Miedwie (PL). | 2 | Miedwie | 4 |
| 81 | (autor pytania: SL TANAP-u) Który gatunek nietoperza nie został stwierdzony na obszarze Tatr? | Nietoperze należą do najciekawszych zwierząt z gromady ssaków. Na świecie żyje około 1100 gatunków nietoperzy, w słowackich Tatrach stwierdzono 23 gatunki, a na obszarze Słowacji kolejnych 28. Karlik Saviego (Hypsugo savii) był na Słowacji obserwowany jedynie w okolicy Bratysławy, w Polsce jego występowanie nie zostało potwierdzone. | 3 | Karlik Saviego (Hypsugo savii) | 4 |
| 80 | (autor pytania: TPN) Czy w na terenie objętym ochroną ścisła i czynną w TPN można palić
papierosy | Nie można ponieważ ustawa o ochronie przyrody zabrania palenia ognisk i wyrobów tytoniowych oraz używania źródeł światła o otwartym płomieniu, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego. W TPN takie miejsca nie zostały wyznaczone | 2 | nie można | 1 |
| 79 | (autor pytania: TPN) Suchy Żleb znajduje się w masywie: | W Tatrach jest kilka niewielkich dolin o nazwie Suchy Żleb. Jedna z nich znajduje się w masywie Łysanek na zachód od Doliny Strążyskiej. Suchy Żleb znany jest głównie z tego, że zachował się w nim ostatni naturalny fragment lasu dolnoreglowego w Tatrach. | 1 | Łysanek | 3 |
| 78 | (autor pytania: TPN) Którzy z wymienionych taterników uczestniczył w pierwszym zimowym wejściu na Mnicha? | 6 marca 1910 r. na szczyt Mnicha jako pierwsi w zimie weszli: H. Bednarski, J. Cybulski, W. Goetel, J. Lesicki, L. Loria i S. Zdyb. Wejście to w odróżnieniu od zdobycia szczytu w lecie 1879 lub 1880 r. przez J. G. Pawlikowskiego i M. Sieczkę (uważane za przełomowe w taternictwie) nie wywołało już większego zainteresowania.
| 2 | Walery Goetel | 2 |
| 77 | (autor pytania: TPN) Które z poniższych zdań odnosi się do kozicy (Rupicapra rupicapra) | Kozica jest reliktem epoki lodowcowej, ale w przeciwieństwie do jeleniowatych nie posiada poroża, lecz wyposażona jest w rogi, przy czym nie jest owcą. Pierwsze zdanie odnosi się do muflona, który w Tatrach nie występuje. Jej okres godowy przypada na listopad i grudzień. W rezultacie żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 2 |
| 76 | (autor pytania: SL TANAP-u) Za jedyny naturalnie zarybiony staw po słowackiej stronie Tatr, uznaje się: | Jedynym stawem w TANAP-ie, w którym naturalnie żyją ryby jest Popradzki Staw. Obecnie żyją tu pstrągi potokowe (Salmo trutta m. fario), ale niektóre dokumenty historyczne zawierają informację, że niegdyś przybywały tutaj z Morza Bałtyckiego także łososie. Wiele stawów było zarybionych sztucznie. Do dzisiaj ryby przetrwały w Szczyrbskim Jeziorze, Nowym Szczyrbskim Jeziorze a w Wielkim Hińczowym Stawie | 2 | Popradzki Staw | 4 |
| 75 | (autor pytania: TPN) W pierwszych latach XX wieku w rejonie Wodogrzmotów Mickiewicza w planowano: | W pierwszych latach XX wieku opracowano szczegółowy projekt techniczny eksploatacji granitu w Dolinie Białki i Rybiego Potoku. Jeden z wariantów tego projektu przewidywał budowę kamieniołomu na stokach Roztockiej Czuby. Zdecydowany protest i negatywne opinie geologów zaangażowanych w ochronę tatrzańskiej przyrody położył kres tym projektom.
| 2 | uruchomić kamieniołomy | 3 |
| 74 | (autor pytania: TPN) Który z przewodników tatrzańskich nosił blachę oznaczoną numerem "1" ? | W 1877 r. Towarzystwo Tatrzańskie przyznało pięciu przewodnikom tatrzańskim miano "pierwszorzędnych". Blachy z oznaczoną klasą (I, II, III) i numerem przypisanym do konkretnej osoby wręczono przewodnikom dopiero w 1887 r. Blachę oznaczoną numerem "1" otrzymał najlepszy spośród nich - Maciej Gąsienica Sieczka.
| 3 | Maciej Gąsienica Sieczka | 2 |
| 73 | (autor pytania: SL TANAP-u) Kto ustala zasady poruszania się po słowackim Tatrzańskim Parku Narodowym TANAP-ie? | Obowiązek wydania obwieszczenia przez Urząd Wojewódzki wynika ze słowackiej ustawy o ochronie przyrody i krajobrazu. Jego zawartość przygotowuje specjalistyczna organizacja ochrony przyrody tzn. Správa TANAPu we współpracy z dalszymi zainteresowanymi podmiotami | 3 | Wojewódzki Urząd Środowiska Przyrodniczego w Preszowie | 3 |
| 72 | (autor pytania: TPN) Najgłębsze jezioro w TPN (Polska) to Wielki Staw Polski. Ma on głębokość: | Najgłębszym z jezior w TPN jest Wielki Staw Polski w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, wypełniający ogromne wgłębienie wyryte podczas zlodowaceń przez masy lody, gromadzące się w rozległej, wysoko położonej dolinie. Niewiele płytszym jeziorem od Wielkiego Stawu Polskiego jest Czarny Staw nad Morskim Okiem, głęboki na 76,4 | 3 | 79,3 m | 1 |
| 71 | (autor pytania: TPN) Jesienią i na początku zimy temperatura gruntu stopniowo się obniża i wierzchnia część gruntu zamarza. Jeśli spadnie śnieg i utworzy się jego gruba pokrywa, temperatura gruntu pod śniegiem: | Żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa, ponieważ temperatura gruntu pod gruba pokrywa śniegu nieco wzrośnie, podgrzewana przez ciepło niżej leżącego gruntu i skał a chroniona przez utrata ciepła i przemarzaniem przez warstwę śniegu. Dzięki temu wiele organizmów może spokojnie przetrwać pod śniegiem zimę. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 5 |
| 70 | (autor pytania: TPN) Czy w TPN można poruszać się poza znakowanymi szlakami turystycznymi | Nie można ponieważ ustawa o ochronie przyrody zabrania ruchu pieszego, rowerowego i narciarskiego poza szlakami i trasami narciarskimi wyznaczonymi przez dyrektora parku narodowego | 1 | nie można | 1 |
| 69 | (autor pytania: SL TANAP-u) Od którego roku na Słowacji obowiązuje aktualna ustawa o ochronie przyrody i krajobrazu? | Przyjęcie nowej ustawy wymogła gwałtowna zmiana stosunków w ochronie przyrody na Słowacji i w Europie. Chodziło przede wszystkim o implementację europejskich ustaw i założeń programu Natura 2000 | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 3 |
| 68 | (autor pytania: SL TANAP-u) Który staw po słowackiej stronie Tatr jest położony najwyżej? | Mimo, że w większoći przypadków jako najwyżej położony staw podaje się Lodowy Staw, w rzeczywistości jest nim Barani Stawek. Jest on również położony w Dolinie Małej Zimnej Wody, na wysokości 2207 m n.p.m. W jego pierwszeństwo można powątpiewać jedynie ze względu na fakt, że w lecie często wysycha. | 3 | Barani Stawek | 5 |
| 67 | (autor pytania: TPN) Ustaw w kolejności elementy topograficzne leżące wzdłuż tzw. Orlej Perci, zaczynając od Zawratu | Orla Perć to fragment szlaku biegnący od Przełęczy Zawrat po Krzyże. Ze względu na trudności techniczne zalecany jest jedynie dla wytrawnych turystów. Warunki pytania spełnia odpowiedź w punkcie "2". W przypadku "1" Pościel Jasińskiego powinna znaleźć się za Orlą Basztą, natomiast w "c" Przełączka nad Buczynową Dolinką przed Zadnim Granatem. | 2 | Kozie Czuby, Buczynowa Strażnica, Wielka Orla Turniczka, Przełęcz Nowickiego, Kopa nad Krzyżnem. | 4 |
| 66 | (autor pytania: TPN) W którym roku wprowadzono bilety upoważniające do wstępu na obszar Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN, Polska). | Opłaty za wstęp do Tatrzańskiego Parku Narodowego wprowadzono z dniem 1 marca 1992 r. na podstawie zarządzenia dyrektora Parku. Wprowadzenie tych opłat stało się możliwe po uchwaleniu w październiku 1991 r. nowej ustawy o ochronie przyrody. W 1992 r. bilet normalny kosztował 4000 zł, a ulgowy 2000 zł.
| 2 | 1992 | 3 |
| 65 | (autor pytania: SL TANAP-u) Która tatrzańska skała należy do skał magmowych: | Granodioryt jest magmową skałą głębinową. Zazwyczaj jest koloru szarego niekiedy zielonkawego. Składa się ze skaleni (plagioklazów i skaleni potasowych), kwarcu i łyszczyków (biotytu i muskowitu). Należy do grupy skał granitowych. Wraz z łupkami krystalicznymi i migmatytami (skały metamorficzne) tworzy trzon krystaliczny Tatr. Należy do najpopularniejszych tatrzańskich skał. Z wnętrza Ziemi wydostała się w młodszym Paleozoiku (w karbonie). Przykładowo wiek granodiorytu z Doliny Batyżowieckiej został oznaczony metodą argonowo-potasową na 226 milionów lat | 3 | granodioryt | 1 |
| 64 | (autor pytania: TPN) W ukazujących się w XIX i XX wieku przewodnikach po Krakowie i jego okolicach można odnaleźć także wiadomości i ryciny związane z Tatrami. Czy prezentowana na obrazku rycina ukazała się w dziele : | Znaną także z innych, wcześniejszych publikacji rycinę przedstawiającą Łomnicę w Tatrach zamieszczono w "Przewodniku po Krakowie i jego okolicach" autorstwa Władysława Łuszczkiewicza, wydanym przez Nowoleckiego w Krakowie w 1875 r. Rycina ta znalazła się tu na str. 161 w rozdziale poświęconym opisowi Szczawnicy | 3 | Przewodnik po Krakowie i jego okolicach, z dodaniem wszelkich wiadomości i objaśnień potrzebnych dla podróżników Władysława Łuszczkiewicza wyd. w 1875 r. | 5 |
| 63 | (autor pytania: SL TANAP-u)Który polodowcowy staw po słowackiej stronie Tatr jest najgłębszy (jego powierzchnia wynosi 20,08 ha, a głębokość 53 m): | Wielki Hińczowy Staw znajduje się na wysokości 1946 m n.p.m. w zamknięciu Doliny Mięguszowieckiej, która jest Narodowym Rezerwatem Przyrody, utworzonym w 1991 r. (powierzchnia obszaru chronionego wynosi 1 613 ha). Jest to najgłębszy staw po słowackiej stronie Tatr i ma pochodzenie lodowcowe. Misę tego jeziora wyrzeźbił lodowiec. Po jego wytopieniu została ona wypełniona wodą. | 2 | Wielki Hińczowy Staw | 1 |
| 62 | (autor pytania: TPN) Które ptaki spotkać można najczęściej w piętrze kosówki? | Strefę kosodrzewiny zamieszkują jedynie nieliczne gatunki ptaków. Najwięcej jest tam siwerniaków i pokrzywnic, które stanowią nierzadko ponad połowę wszystkich ptaków żyjących w tej strefie. Płochacz halny zdecydowanie częściej spotykany jest piętrze hal i turni, natomiast pluszcz potrzebuje do życia większych potoków. Z tego względu najczęściej zobaczyć go można w reglu dolnym i rzadziej górnym. Także pliszka górska żyje w sąsiedztwie potoków, nawet całkiem niewielkich, dlatego widywana jest w piętrze subalpejskim, niemniej częściej przebywa na niższych wysokościach. Czeczotka zamieszkuje z kolei tereny powyżej granicy lasu, nigdzie jednak nie jest ptakiem licznym, gdyż jej populację tatrzańską szacuje się na kilkanaście lub kilkadziesiąt par. | 1 | siwerniaka (Anthus spinoletta) i pokrzywnicę (Prunella modularis) | 3 |
| 61 | (autor pytania: TPN) W lipcu 1883 r. Członkowie Wydziału Towarzystwa Tatrzańskiego nadzorowali wpuszczanie pstrągów do Czarnego Stawu nad Morskim Okiem. Ile pstrągów wpuszczono do Stawu w ramach eksperymentu, który miał odpowiedzieć na pytanie, czy w Czarnym Stawie mogą żyć ryby? | W ramach tzw. badań nad przeżywalnością ryb 6 lipca 1883 r. do Czarnego Stawu nad Morskim Okiem wpuszczono 27 pstrągów. Ryby te o „długości 15-18 centim.” odłowił w Morskim Oku (wówczas Rybim Stawie) sprowadzony specjalnie z Nowego Targu rybak o nazwisku Szaflarski. Świadkami tego wydarzenia byli przedstawiciele TT dr Antoni Wierzejski i Leopold Świerz. (Pamiętnik Tow. Tatrzańskiego tom 9 (1884), strona IV) | 2 | 27 | 4 |
| 60 | (autor pytania: TPN) Jaskinia Dziura w Dolinie ku Dziurze powstała na skutek działania: | Jaskinia Dziura jest przykładem krasu hydrotermalnego, a więc została wypłukana przez wody, wydostające się w kierunku powierzchni z głębszych warstw skalnych, w których ogrzało je ciepło wnętrza ziemi. Te wody miały temperaturę wyższą niż średnia roczna w tym miejscu, ale wcale nie były gorące, podobnie jak woda w cieplicy w Jaszczurówce. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 3 |
| 59 | (autor pytania: SL TANAP-u) W ramach wypełniania założeń protokołów krakowskich dnia 30.05.1925 r. w Pradze została podpisana polsko-czechosłowacka umowa znana jako Konwencja Turystyczna. W Czechosłowacji zaczęła ona obowiązywać od 10.06.1926 r. (polskie źródła podają datę12.06.1926). Umożliwiała członkom klubów turystycznych KČST a PTT posiadającym ważną legitymację członkowską wykupienie przepustki i przekraczanie polsko-czechosłowackiej granicy w celach turystycznych w obrębie wyznaczonej przygranicznej strefy. Konwencja ta ustanowiła także celne limity towarów, które turyści mogli mieć przy sobie. W tym czasie jednymi z najbardziej sprawdzanych przez celników towarów były, oprócz alkoholu, tytoń i wyroby tytoniowe. Ile sztuk papierosów, cygar i ile gramów samego tytoniu mogli mieć przy sobie (bez cła) czechosłowaccy turyści na terenie Polski? | Żadna z odpowiedzi nie jest poprawna. Poprawna odpowiedź: 50 sztuk papierosów, 20 cygar oraz 20 g tytoniu. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 5 |
| 58 | (autor pytania: TPN) Na najstarszej, znanej z obiegu karcie pocztowej o tematyce tatrzańskiej wydanej na ziemiach polskich pod koniec XIX wieku znajdowały się: | Na najstarszej znanej z obiegu karcie pocztowej o tematyce tatrzańskiej wydanej na ziemiach polskich znalazły się reprodukcje 5 fotografii Awita Szuberta. Wydawcą tej karty pocztowej był Kamil Baum z Tarnowa, m. in. właściciel zakopiańskiego sklepu znanego pod nazwą Bazar Zakopiański, w którym od lipca 1895 r. wśród artykułów papierniczych sprzedawano także karty pocztowe własnego nakładu. | 3 | fotografie autorstwa Awita Szuberta | 3 |
| 57 | (autor pytania: TPN) W reglu dolnym w Dolinie Suchej Wody dominują: | Dolną część Doliny Suchej Wody wypełniają utwory moreny polodowcowej. W podłożu dominują skały krystaliczne, głównie granodioryty. W wyniku wietrzenia tych skał tworzą się gleby bielicowe, ubogie w składniki mineralne dostępne dla roślin. Taka sytuacja sprawia, że drzewa np. buki wymagające w miarę zasobnego siedliska, tutaj nie występują, mimo że sprzyja im klimat regla dolnego. Jodły trafiają się nielicznie. W miejscu tym nie znajdziemy także światłożądnej sosny zwyczajnej, którą już przed tysiącami lat wyparły świerki na niedostępne turnie, gdzie jest lepszy dostęp do światła. Lasy w reglu dolnym Doliny Suchej Wody zdominowane są zatem przez świerki, którym towarzyszy jarzębina. | 3 | świerki (Picea abies) | 3 |
| 56 | (autor pytania: SL TANAP-u) Który z porostów jest składnikiem leczniczych herbat i pastylek na oskrzele (wykrztuśnych)? | Płucnica islandzka jest ze względu na dużą zawartość śluzu wykorzystywana przedewszystkim do złagodzenia podrażnienia przy kaszlu (mucilaginosum). Ze względu na zawartość gorzkich porostowych kwasów używana jest też jako stomachikum. W przeszłości była wykorzystywana jako antybiotyk przy leczeniu gruźlicy płuc. Gatunek jest zagrożony nadmiernym zbiorem na cele farmaceutyczne.
| 2 | płucnica islandzka (Cetraria islandica) | 3 |
| 55 | (autor pytania: TPN) Wanda Wasilewska powieściopisarka, publicystka, lewicowa działaczka społeczna i polityczna ( 12.I 1905 r - 29.VII. 1964 r.) debiutowała w 1923 r. w prasie krakowskiej.
Pytanie: Czy Tematyka debiutanckich utworów Wasilewskiej miała związek z Tatrami ? Jeżeli uważasz , że tak , to zaznacz tytuł tego debiutanckiego cyklu wierszy? | Poprawną odpowiedź ,którą jest : a/ Cykl ballad tatrzańskich można odnaleźć w Przewodniku encyklopedycznym , Literatura Polska Wydawnictwo Naukowe PWN t.2 str. 568 . Autorami wymienionych w pytaniu utworów są:
a/ Cykl ballad tatrzańskich - Wanda Wasilewska
b/ Z wirchów i hal - Jan Kasprowicz
c/Bajeczny świat Tatr - Kazimierz Przerwa - Tetmajer | 1 | Cykl ballad tatrzańskich | 2 |
| 54 | (autor pytania: TPN) Świstak (Marmota marmota) jest : | Świstak jest największym gryzoniem tatrzańskim. W okresie zimy przebywa ukryty w swojej norze wykopanej w ziemi, gdzie zapada w głęboki sen zimowy, będąc w stanie hibernacji. Podczas snu temperatura jego ciała obniża się do 8 ewentualnie 10 st. celsjusza. Podłoże skalne nie ma żadnego wpływu na rozmieszczenie tych zwierząt. Prawidłowa jest zatem odpowiedź "1". | 1 | niewielkim ssakiem zapadającym w stan hibernacji, podczas której temperatura jego ciała obniża się do 8-10 stopni Celsjusza | 2 |
| 53 | (autor pytania: SL TANAP-u) Do tatrzańskich gryzoni nie należy: | Ryjówka górska należy do owadożernych (Insectivora). Jest to gatunek górski, stenobiontyczny, który preferuje pierwotne lub prawie nienaruszone biocenozy z chłodnymi, wilgotnymi, zacienionymi biotopami o bogatej ściółce roślin zielnych. Często występuje w zalesionych dolinach, na brzegach rzek i potoków, pod kamieniami i pniami | 3 | Ryjówka górska (Sorex alpinus) | 3 |
| 52 | (autor pytania: SL TANAP-u) Kto był autorem opisu wyprawy w towarzystwie przewodnika na jeden z tatrzańskich szczytów opublikowanego pod pseudonimem Węgierski albo Dacki Simplicissimus i w którym roku dokonano tego wejścia? | Ślązak Daniel Speer uczył się wówczas w kieżmarskim liceum. Jako śląski Niemiec właśnie tu w niemieckojęzyczym regionie Spisza znalazł dogodne warunki do nauki. Swoją wycieczkę odbył w towarzystwie kolegów ze szkoły i przewodnika. Jej celem był niedokładnie nazwany, ale za to szczegółowo opisany tatrzański szczyt. Opis wyprawy opublikował w swoich wspomnieniach wydanych 10 lat później pod tytułem Príhody uhorského Simplicissima (niem. Ungarischer oder Dacianischer Simplicissimus). W dziele tym opisany jest cały jego pobyt w Austro-Węgrzech, łącznie z udziałem w wojnach tureckich jako trębacz-bębniarz oraz jego późniejsza działalnością w charakterze biednego kompozytora na wiedeńskim dworze. Słowackie tłumaczenie tego dzieła (Jozefa Vlachoviča) otwiera drzwi do XVII-wiecznej Słowacji i Polski. | 2 | Daniel Speer w 1654 roku | 3 |
| 51 | (autor pytania: TPN) Uporządkuj w kolejności elementy topograficzne leżące przy niebieskim szlaku zaczynając od Kuźnic przez Dolinę Gąsienicową, Zawrat, Dolinę Pięciu Stawów Polskich, Świstówkę Roztocką do Morskiego Oka. | Z powyższego zastawienia warunkom zawartym w pytaniu odpowiada jedynie odpowiedź "2". W punkcie "a" Biały Żleb powinien znajdować się na końcu zestawienia, ponieważ leży najbliżej Morskiego Oka. W odpowiedzi "c" Świstową Czubę należałoby wymienić na pozycję Wyżniej Kopy | 2 | Potok Bystra, Królowa Rówień, Sucha Jama, Niżnie Solnisko, Wyżnia Kopa, Głęboki Żleb | 5 |
| 50 | (autor pytania: TPN) Turysta idący granią główną Tatr ze Suchej Przełęczy na Beskid nie zawsze zdaje sobie sprawę z tego, że depcze niezwykle interesujące skały, będące świadkiem tego, co działo się tu, zanim nastąpiła intruzja magmy granitoidowej. Tymi skałami są: | Ten fragment Tatr jest nazywany przez geologów "wyspą krystaliczna Kasprowego Wierchu i Goryczkowej", został on oderwany od trzonu krystalicznego Tatr i leży na młodszych skałach osadowych. Na powierzchni są wychodnie m. in. ksenolitów metapelitycznych, czyli enklaw skał otoczenia, jakie dostały się do skał zmetamorfizowanych przy powstawaniu trzonu krystalicznego Tatr. Nie ma w tym miejscu ani tufitów, które są osadami dawnych popiołów wulkanicznych, ani wapieni jurajskich z muszlami amonitów, które znajdują się w innych miejscach Tatr.
| 1 | ksenolity metapelityczne | 5 |
| 49 | (autor pytania: TPN) Czy na terenie objętym ochroną ścisła i czynną w TPN (Polska) można wieszać
reklamy? | Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody na terenie parku narodowego zabrania się umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych z ochroną przyrody, udostępnianiem parku i edukacją ekologiczną | 3 | nie wolno tego robić | 1 |
| 48 | (autor pytania: SL TANAP-u) W którym roku Muzeum Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP-u, Słowacja) wraz ze Stacją badawczą zostało przeniesione do obecnej siedziby?. | Muzeum TANAP-u od początku swojego istnienia do 1959 r. miało siedzibę w Podtatrzańskim Muzeum w Popradzie. Po przeprowadzce do Tatrzańskiej Łomnicy powstała pierwsza ekspozycja w tzw. Sečéniovskom letohrádku. W 1969 r. razem ze Stacją Badawczą TANAP-u zostało przeniesione do obecnej siedziby
| 3 | 1969 | 4 |
| 47 | (autor pytania: SL TANAP-u) Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) należy do tatrzańskich: | Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris Kratochvíl, 1961) jest po kozicy tatrzańskiej Rupicapra rupicapra tatrica Blahout, 1972) drugim najważniejszym i najbardziej charakterystycznym zwierzęciem, które przetrwało na obszarze Tatr po epoce lodowcowej jako reliktowy i endemityczny podgatunek. Klimatyczne różnice w ciągu roku i skrócony okres wegetacyjny uwarunkowały fizjologiczne przystosowanie się świstaków do głodu i sen zimowy - hibernację.
| 3 | endemitów i reliktów | 3 |
| 46 | (autor pytania: TPN) Który gatunek ryb nie należy do rodzimej fauny tatrzańskiej (został zawleczony z innych obszarów): | W Tatrzańskim Parku Narodowym żyją naturalnie cztery gatunki ryb tj. głowacz pręgopłetwy, strzebla potokowa, pstrąg potokowy oraz lipień. W niektórych stawach i w Foluszowym potoku występują ponadto sprowadzone z Ameryki Północnej pstrągi; źródlany i tęczowy. | 2 | pstrąg tęczowy (Oncorhynchus mykiss) | 1 |
| 45 | (autor pytania: SL TANAP-u) Jak się nazywał dyrektor Správy TANAPu (Tatrzańskiego Parku Narodowego, Słowacja), który najdłużej pełnił tę funkcję? | Inż. Juraj Turošík będąc inżynierem leśnictwa, pełniąc swoją funkcję przez ponad 20 wykorzystywał głównie swoje wcześniej zdobyte doświadczenia zawodowe. Przez wiele lat miał także mandat posła Federalnego Zgromadzenia Czechosłowacji. | 3 | Juraj Turošík | 4 |
| 44 | (autor pytania: TPN) W dniu 2.10.1993 r. w Dolinie Kościeliskiej po gruntownej renowacji odsłonięto "Tablicę Kantaka"; Kto finansował prace renowacyjne. | Kazimierz Kantak był polskim działaczem polityczno społecznym w zaborze pruskim, będąc również wielkim miłośnikiem Tatr i zasłużonym działaczem Towarzystwa Tatrzańskiego. Starania o renowację tablicy podjął dr Jerzy Preisler – prezes poznańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego uzyskał na to fundusze od Wojewody Wielkopolskiego. Był nim w tym czasie Włodzimierz Łęcki zapalony turysta i wielki znawca Tatr. Specjalnie przyjechał do Zakopanego na uroczystość odsłonięcia Tablicy Kazimierza Kantaka. | 3 | Wojewoda Wielkopolski | 5 |
| 43 | (autor pytania: TPN) Od kiedy zaczęła obowiązywać w Galicji uchwalona przez Wysoki Sejm Galicyjski we Lwowie ustawa "względem zakazu łapania, wytępiania i sprzedawania zwierząt alpejskich właściwym Tatrom, świstaka i dzikich kóz"; | Ustawę o ochronie kozic i świstaków uchwaloną przez Wysoki Sejm Galicyjski we Lwowie 5 października 1868 r. cesarz Franciszek Józef I podpisał 19 lipca 1869 r., a zaczęła ona obowiązywać w Galicji 21 sierpnia 1869 r.
| 3 | 21 VIII 1869 r. | 3 |
| 42 | (autor pytania: SL TANAP-u) Która roślina rośnie w zimnych, ubogich w składniki odżywcze wodach tatrzańskich stawów? | Jeżogłówka pokrewna jest rzadkim gatunkiem we florze Słowacji i Polski. Roślina pływa na powierzchni wody, rośnie do 1m i tworzy kolonie. Po słowackiej stronie Tatr występuje tylko w dwóch stawach, a po polskiej tylko w jednym | 1 | jezogłówka pokrewna (Sparganium angustifolium) | 5 |
| 41 | (autor pytania: TPN) Najwyżej położoną przełęczą w głównej grani Tatr na odcinku stanowiącym granicę polsko - słowacką, na którą wyprowadza znakowany szlak jest:
| Najwyżej położoną przełęczą w głównej grani Tatr Polskich, na którą wyprowadza znakowany szlak jest Przełęcz pod Chłopkiem (2307 m n.p.m.), dlatego żadna z podanych odpowiedzi nie jest prawidłowa. Gładka Przełęcz ma 1993 m n.p.m., Wrota Chałubińskiego 2022 m n.p.m., a Lodowa Przełecz nie leży na odcinku granicznym grani głównej Tatr. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 3 |
| 40 | (autor pytania: SL TANAP-u) W ramach Monarchii Austro-Węgierskiej w Tatrach i okolicznych pasmach górskich na wzór alpejski utworzono towarzystwa turystyczne. W Tatrach Wysokich i Zachodnich, rozdzielonych już wtedy granicą na austriacką i węgierską część, w krótkim czasie po sobie powstały: Węgierskie Towarzystwo Karpackie (Uhorský karpatský spolok) - MKE i Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie - GTT. Proszę wybrać poprawne daty powstania obu organizacji: | Autorstwo myśli o założeniu takiego towarzystwa w Wysokich Tatrach można przypisać lekarzowi wojskowemu z koszyckiej c.k. wojskowej jednostki Heinrichovi Wallmanovi, przyjacielowi Jegera - założyciela podobnego towarzystwa turystycznego w Alpach Austriackich (1862).Heinrich Wallman w 1869 r. przyjechał w Tatry i zauważył czego brakuje tym górom, aby mogła się w nich rozwijać turystyka. Swoimi spostrzeżeniami podzielił się na łamacz czasopisma, a następnie słownie i na piśmie starał się zaprosić do współpracy jak najwięcej ludzi kompetentnych. Niestety niespójność poglądów, brak odpowiedniej wiedzy, osobiste ambicje i niesnaski w działaniu stopniowo przybywających "założycieli"; tego towarzystwa trwały prawie 4 lata. Dopiero na początku 1873 r. poproszono emerytowanego majora c.k. armii Antona Döllera, aby dokończył dzieła założenie towarzystwa. Zdecydowany i posiadający rozległe kontakty Döller rozpoczął organizacyjne przygotowania i 10 sierpnie 1873 r. w Starym Smokowcu pod jego kierownictwem zostało założone Karpackie Towarzystwo, którego nazwa po węgiersku brzmiała Węgierskie Karpackie Towarzystwo. W wyniku pisemnych wezwań do przyłączenia się do towarzystwa rozesłanych po Austro-Węgrzech jeszcze w czasie przygotowań - od 1870 r. myśl o założeniu takiej organizacji przedostała się na galicyjską stronę Tatr. Podchwycili ją odpowiedni ludzie z polskiej inteligencji (zawierającej także niemieckie nazwiska, głównie pracowników lwowskich i krakowskich szkół). Tu przygotowania trwały nieco szybciej i Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie zostało założone kilka dni wcześniej od Towarzystwa Karpackiego - 3 sierpnia 1873 r. w Zakopanem. Oficjalnie zarejestrowano je jednak dopiero 19 marca 1874 r. w Nowym Targu. W maju jego siedzibę przeniesiono do Krakowa i zmieniono nazwę na "Towarzystwo Tatrzańskie";. | 1 | Oba towarzystwa powstały w 1873 roku | 2 |
| 39 | (autor pytania: TPN) Kto był autorem "Upomnienia Zakopianów i wszystkich Podhalanów, aby nie tępili świstaków i kóz", wydanego w Krakowie w 1865 r. | Autorem anonimowo wydanej broszury "Upomnienie Zakopianów", był Eugeniusz Janota. W literaturze często można spotkać także niepoprawną informację, że tekst ten napisał M. Nowicki. Jednak on sam referując zabiegi o ochronę kozic i świstaków na jednym z posiedzeń wiedeńskiego Towarzystwa Zoologiczno-Botanicznego wspomniał, że autorem tej broszury był Janota. Tekst wystąpienia Nowickiego był publikowany w 1867 r. | 3 | Eugeniusz Janota | 2 |
| 38 | (autor pytania: SL TANAP-u) Przewodnik górski KČST (Klubu Czechosłowackich Turystów) Tomáš B u d z á k ze Ździaru: | Tomáš Budzák, obiecujący ratownik i przewodnik górski, był uczestnikiem kursu narciarskiego, zorganizowanego przez żołnierzy Czechosłowackiej Armi w Zbójnickiej Chacie. W takich kursach, w duchu bliskiej wsółpracy, regularnie brali udział także ratownicy i przewodnicy Klubu Turystów Czechosłowackich. W dniu 28.03.1935 popsuła się pogoda. Zamieć śnieżna zatrzmała wszystkich w schronisku, a zajęcia w terenie zostały przerwane ze względu na duże zagrożenie lawinowe. Popołudniu, kiedy się wypogodziło, Tomáš Budzák zdecydował się przystać na prośby swoich klientów i wyjść z nimi na narciarską turę. Zrobili rundę w zamknięciu doliny, a następnie ośmieleni do tej pory dobrymi warunkami, wrócili zjazdem pod ściany Banistej Turni, Staroleśnego Szczytu i Warzęchowych Turni z zamiarem powrotu do schroniska od strony Długiego Stawu. Sprawny pod względem narciarskim i fizycznym Tomáš Budzák zjeżdżał wyraźnie z przodu przed swoimi klientami. Kiedy podciął lawinę na stoku pod Warzęchowymi Turniami, to właśnie oni byli naocznymi świadkami tego, jak lawina porwała go i zasypała na dnie doliny, na zamarzniętej powierzchni Długiego Stawu. Prawie natychmiastowe sondowanie i szukanie zasypanego Budzáka w którym wzięli udział jego klienci i uczestnicy kursu oraz dalsze trwające tydzień poszukiwania i przekopywanie śniegu (podłużne wykopy) nie przyniosły pozytywnych rezultatów. Jego ciało odnalazł gospodarz Zbójnickiej Chaty Peter Tomčík dopiero w czerwcu. Było uwięzione w zlodowaciałej warstwie Długiego Stawu. Budzáka pochowano w Zdziarze. | 1 | zginął 28.03.1935 pod lawiną śnieżną v Dolinie Staroleśnej | 3 |
| 37 | (autor pytania: TPN) Wybierz zestaw roślin składający się wyłącznie z reliktów epoki lodowcowej: | Tatry są miejscem występowania szeregu gatunków, które mają status reliktu polodowcowego. Są to rośliny, które niegdyś, gdy panowały dla nich korzystniejsze warunki do życia np. w plejstocenie, występowały licznie, a dziś zachowały się jedynie na specyficznych siedliskach. Siedliska te to przede wszystkim torfowiska oraz hale i turnie, gdzie panuje chłodny klimat. Spośród podanych zastawów roślin, warunki pytania spełnione są jedynie w punkcie 2. Ostróżka tatrzańska oraz (najprawdopodobniej) lepnica bezłodygowa to relikty przed lodowcowe. Pozostałe gatunki nie są reliktami. | 2 | wierzba żyłkowana (Salix reticulata), dębik ośmiopłatkowy (Dryas octopetala), wierzba zielna (Salix herbacea) | 4 |
| 36 | (autor pytania: TPN) Jeziorem, mającym największą w Tatrach objętość wody, prawie 13 000 000 metrów sześciennych, jest: | Wprawdzie Morskie Oko ma największą powierzchnię spośród jezior w Tatrach, jednak nie jest ono tak głębokie, jak mający niewiele mniejszą powierzchnię Wielki Staw Polski, który jest najgłębszym z tatrzańskich jezior i mieści w sobie o około 3 miliony metrów sześciennych wody więcej. | 2 | Wielki Staw Polski | 2 |
| 35 | (autor pytania: SL TANAP-u) W którym paśmie górskim poza Tatrami rośnie mak tatrzański (Papaver tatricum)? | Występowanie gatunków endemicznych jest ograniczone do pewnego obszaru. Mak tatrzański jest tatrzańskim subendemitem, co oznacza, że jego głównym stanowiskiem są Tatry. Jego występowanie zostało stwierdzone także w Wielkiej Fatrze. Pojedyncze okazy Znaleziono również na tarasach Czarnego Dunajca, z którego wodami się tu dostały. | 3 | Wielka Fatra | 5 |
| 34 | (autor pytania: SL TANAP-u) Symboliczny cmentarz pod Osterwą wybudowany w duchu myśli Otakara Štáfla - zgromadzić wszystkie pamiątkowe tablice z obszaru Tatr na jednym miejscu pamięci, pod hasłem "Żywym na przestrogę, martwym na pamiątkę" został dokończony i oficjalnie otwarty: | Myśl o stworzeniu Symbolicznego Cmentarza zrodziła się w głowie jego założyciela - malarza Otakara Štáfla z pewnością jeszcze przed 30.12.1930 r., kiedy to w czasopiśmie Večer opublikował pierwszy projekt tego obiektu. Od tego dnia rozpoczęły się teoretyczne przygotowania do budowy cmentarza. Sama budowa zaczęła się jednak dopiero 19.07.1936 r. Kapliczka była gotowa 28.8.1936. Na Wszystkich Świętych w 1936 r przewodnicy i ratownicy z Klubu Czechosłowackich Turystów po raz pierwszy złożyli wieniec przy kapliczce. Uroczyste otwarcie cmentarza odbyło się jednak dopiero 10.11.1940 r., podczas tatrzańskich uroczystości Klubu Słowackich Turystów i Narciarzy. Kapliczka została wówczas poświęcona przez ówczesnego prezydenta Słowacji - Jozefa Tiso, w towarzystwie spiskiego biskupa Jána Vojtašáka. | 3 | 11.08.1940 | 2 |
| 33 | Halnik czterowstęg (Psodos quadrifaria) należy do tatrzańskich: | Halnik czterowstęg (Psodos quadrifaria) reprezentuje charakterystyczne subalpejskie gatunki. Należy do rodziny Geometridae (miernikowcowate). Jest to ciemno brązowy motyl z jaskrawymi, pomarańczowymi plamami na skrzydłach i szerokim zasięgiem występowania - od górskich łąk w piętrze reglowym po obszary leżące w piętrze alpejskim. Rozpiętość skrzydeł tego motyla wynosi 22 - 25 mm. | 1 | motyli | 5 |
| 32 | (autor pytania: TPN) Które zdanie jest prawdziwe: | Skrzelopływka bagienna jest maleńkim skorupiakiem (nie owadem), który wyginął wskutek zarybienia Dwoistego Stawu drapieżnymi pstrągami w 1968 roku. Najpospolitsze gady w Tatrach to jaszczurka żyworodna i żmija zygzakowata, podczas gdy liczna na niżu zwinka w zasadzie w TPN nie występuje - była obserwowana jedynie dwa razy. Pomurnik jest ptakiem, który do życia wymaga pionowych ścian skalnych, ale te spotkać można we wszystkich piętrach klimatyczno - roślinnych. Nie jest zatem związany z piętrem turni, choć i tam można go spotkać. W tej sytuacji żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 4 |
| 31 | Dla skuteczniejszej ochrony Tatr Zachodnich ich część pozostająca dotychczas poza granicami TANAP-u (Słowacja)została rozporządzeniem rządu włączona do właściwego obszaru parku. W którym to było roku? | Część Tatr Zachodnich z narodowymi rezerwatami przyrody Kotłowy Żleb, Dolina Juraniowa, Rohackie Stawy, Siwy Wierch i Osobita rozporządzeniem Rządu Republiki Słowackiej nr 12 k (z mocą prawną od 1 kwietnia 1987 r.) została przyłączona do obszaru Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP-u). Powierzchnia parku zwiększyła sie o ponad 74 tysiące hektarów.
| 2 | 1987 | 5 |
| 30 | Która organizacja jest obecnie odpowiedzialna za utrzymanie i oznaczanie szlaków turystycznych oraz tworzenie i utrzymanie sieci informacji turystycznej na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP-u, Słowacja)? | Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP-u) i Pienińskiego Parku Narodowego (PIENAP-u) w Magurze Spiskiej Lasy Państwowe Tatrzańskiego Parku Narodowego Štátne lesy TANAPu) utrzymują i znakują szlaki turystyczne o długości 741,2 km. Odpowiedzialne są także za budowanie i utrzymanie bannerów, drogowskazów i tablic informacyjnych, które tworzą sieć informacyjną.
| 1 | Lasy Państwowe TANAPu | 4 |
| 29 | Jaką długość ma grań główna Tatr Wysokich? | Długość grani głównej Tatr Wysokich (od Przełęczy pod Kopą 1749 m n.p.m. do Przełęczy Liliowe 1947 m n.p.m.) wynosi 26 km??
| 3 | 26 km | 3 |
| 28 | Od kiedy obowiązywała ustawa o słowackim Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP-ie) | Ustawę tę słowacki parlament przyjął 18.12.1948 jako wynik długotrwałych przygotowań, trwających od czasu przyjęcia Protokołu Krakowskiego. Była to pierwsza kompleksowa ustawa o ochronie przyrody w Czechosłowacji. | 3 | 1.1.1949 | 2 |
| 27 | Ile kilometrów znakowanych szlaków turystycznych znajduje się na terenie TANAP-u (Słowacja)? | W Tatrach Wysokich jest łącznie 339,4 km szlaków turystycznych, w Tatrach Zachodnich - 336,3 km. Jednak wiele z nich nakłada się na siebie. W takim wypadku liczy się tylko długość jednej trasy. Po odliczeniu długości nakładających się tras w Tatrach Wysokich istnieje tylko 329,2 km szlaków, a w Tatrach Zachodnich - 321,7 km, co daje łączną długość 650,9 km. | 3 | 650,9 km | 5 |
| 26 | Z jaką masą ciała (w przybliżeniu) rodzą się młode kozic? | Okres godowy kozic z reguły ma miejsce od połowy października do połowy grudnia. Ciąża u kozic trwa 6 miesięcy. W warunkach tatrzańskich młode rodzą się od końca kwietnia do połowy czerwca. Masa ich ciała po narodzeniu waha się w granicach 1550 - 2400g, a jego długość wynosi 28-32 cm | 3 | 1550-2400 g | 5 |
| 25 | Który zestaw roślin możemy spotkać na Przełęczy Mułowej (pomiędzy Ciemniakiem a Krzesanicą) | Przełęcz Mułowa położona jest w strefie hal (2067 m n.p.m.) między Krzesanicą a Ciemniakiem. Na przełęczy występują skały węglanowe, co stwarza warunki dla rozwoju licznym gatunkom roślin. Sprzyja im fakt, że w wyniku wietrzenia wapieni, w przeciwieństwie do granitów i skał metamorficznych, uwalnianych jest szereg składników biogennych. Mimo tak korzystnych właściwości podłoża znajdziemy we florze Tatr szereg gatunków, które lepiej czują się w świecie skał krystalicznych np. warzucha tatrzańska, dlatego nie spotkamy jej na wspomnianej przełęczy. Na tej wysokości nie doszukamy się także żywca gruczołowatego oraz czerńca gronkowego, ponieważ rosną w strefie lasów. W tej sytuacji żadna z podanych odpowiedzi nie jest prawidłowa
| 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 4 |
| 24 | Który lodowiec w Tatrach był w epoce lodowej największy (jego długość wynosiła 14,4 km a miąższość 330 m): | Najdłuższy tatrzański lodowiec znajdował się po północnej stronie Tatr Wysokich w Dolinie Białej Wody (Belovodská Dolina). Jest to najdłuższa dolina polodowcowa na Słowacji; polska nazwa Białka (Bialka) jest na Słowacji uważana za niewłaściwe określenie rzeki Biela voda, patrz http://sk.wikipedia.org/wiki/Bialka. W polskim nazewnictwie tatrzańskim Dolina Białej Wody to górna cześć Doliny Białki. Wynika z tego, że lodowiec w Dolinie Białej Wody znajdował się tym samym w górnych partiach Doliny Białki. Był on zasilany lodowcami z 10 kotłów i sięgał aż po Łysą Polanę. Jego długość podczas przedostatniego zlodowacenia (riss) wynosiła 14,4 km, miąższość 330 m a szerokość 1,5 km. Lodowiec ten wytworzył długi żłób lodowcowy (dolinę) z charakterystycznymi kotłami i zostawił po sobie morenowe osady. Zanikł podobnie jak wszystkie tatrzańskie lodowce około 8 000-10 000 lat temu. | 3 | w Dolinie Białej Wody | 2 |
| 23 | Która jaskinia po słowackiej stronie Tatr jest obecnie uznawana za najgłębszą(głębokość przekracza 450 m) | Najgłębsza jaskinia Tatr Słowackich - Cień Księżyca (Jaskinia w Horwackim Wierchu) znajduje sie w bocznym odgałęzieniu Doliny Białki - w Spismichałowej Dolinie, w masywie Szerokiej Jaworzyńskiej. Odkryto ją w 2004 r. Jest to wielki system korytarzy, sal i przepaści z podziemnymi potokami. Nie ma w niej praktycznie żadnej szaty naciekowej. Powstała w spękanych tektonicznie wapieniach, które były rozpuszczane chemicznie i erodowane przez wody lodowcowe. Jej długość wynosi powyżej 20 km a głębokość ponad 450 m. Jaskinia ta nie jest udostępniona zwiedzającym. | 2 | Jaskinia Cień Księżyca (Jaskinia w Horwackim Wierchu) w dolinie w Dolinie Białki) | 4 |
| 22 | Jesienią i wiosną idąc szlakiem turyści obserwują często, że grunt przy szlaku wydaje się spulchniony. Tam, gdzie ktoś nieopatrznie stanął na takie miejsce widać pod powierzchnia szczotki igieł lodowych. Ten twór ma swoja nazwę, jest to: | Wilgoć zawarta w szczelinach kapilarnych w glebie zamarza tworząc charakterystyczne szczotki lodowe zwane lodem włóknistym. W tym czasie najłatwiej jest uszkodzić spulchniona glebę chodząc poza szlakami. Pamiętajmy, ze jeśli uszkodzimy powierzchnie gleby to rozpoczną się w tym miejscu trudne do opanowania przez szatę roślinna procesy erozyjne. | 2 | lód włóknisty | 3 |
| 21 | Kiedy zostały ustanowione dwa pierwsze rezerwaty kozic (w Dolinie Koprowej i w Dolinie Złomisk; (Słowacja)? | Rezerwaty zostały ustanowione rozporządzeniem ówczesnego ministra szkolnictwa i oświaty narodowej, projekt opracował ówczesny doradca naukowy prof. Emil Bayer z Brna. | 1 | 1923 | 5 |
| 20 | Pomurnik (Tichodroma muraria) gniazduje: | Pomurniki należą do rzędu wróblowych (Passeriformes), podrząd: śpiewające, żywią się owadami we wszystkich stadiach rozwoju, pająkami i ślimakami. Zamieszkują w ścianach skalnych ze szczelinami, szparami i półkami. Mają charakterystyczne purpurowo-czerwone pióra skrzydeł i długi dziób. gniazdują raz do roku, a rozwój postembrionalny trwa około 3 tygodni. | 2 | w szczelinach skalnych | 2 |
| 19 | Jedną z atrakcji turystycznych przy drodze do Morskiego Oka są Wodogrzmoty Mickiewicza. Jako pierwszy opisał je: | Informację o wodospadach ukrytych w lesie powyżej Roztoki ogłosił Walery Eliasz Radzikowski w IV wydaniu swojego przewodnika po Tatrach, który ukazał się w 1891 r. Dostęp do wodospadów utorowało Towarzystwo Tatrzańskie dopiero w 1890 r. i w tym samym czasie nazwano je Wodospadami Mickiewicza na cześć naszego narodowego wieszcza.
| 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 4 |
| 18 | Którą datę można nazwać najczarniejszym dniem lawinowym w Tatrach Wysokich?. W słowackiej części Tatr Wysokich, w kilku śnieżnych lawinach w jeden dzień zginęło wówczas 14 ludzi. | Tego dnia przy bardzo silnym zachodnim wietrze i stosunkowo wysokich temperaturach spadła ogromna ilość mokrego śniegu. Śnieg w niżej położonych obszarach nie zamarzał i łamał korony drzew. Na większych wysokościach, po zawietrznej stronie grzbietów gromadziło się bardzo dużo śniegu, który samoistnie zaczynał spadać w dół. Wielka lawina, która zeszła tego dnia o godzinie 10:40 z Przełęczy nad Skokiem do Doliny Mięguszowieckiej (w kierunku Popradzkiego Stawu) doleciała do morenowego przeciw stoku, częściowo zasypując drogę dojazdową do schroniska przy Popradzkim Stawie. W dolinie zasypała 24 uczniów wraz z profesorami narciarskiego kursu ze szkoły średniej z Komarna, którzy jeździli tam na nartach. Jedenestu z nich udało się samodzielnie wydostać spod lawiny. Reszta pozostała zasypana aż do przybycia ratowników. Z tej grupy udało się uratować tylko jedną osobę, którą odnalazł pies lawinowy. Pozostałych 12 zmarło pod lawiną.
W Dolinie Małej Zimnej Wody, w okolicy lasku limbowego powyżej chaty Zamkowskiego, mniej więcej w tym samym czasie lawina zasypała dwóch taterników schodzących ze schroniska Térry’ego. Jeden z nich się udusił pod lawiną, drugiemu udało się wydostać na powierzchnię.
Pod Łomnickim Stawem, w korycie potoku Łomnica, niecałe 2 godziny później zasypanych zostało pięciu pracowników kolejki linowej, którzy schodzili do domu pieszo, ponieważ kolejka nie kursowała ze względu na silny wiatr. Jeden z nich zginął pod śniegiem. Tego dnia lawiny w słowackiej części Tatr zasypały w przeciągu nie całych czterech godzin 31 osób, z których 14 nie przeżyło.
| 2 | 20. 01. 1974 | 3 |
| 17 | Kiedy zaczęły obowiązywać sezonowe zamknięcia szlaków turystycznych w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP-ie, Słowacja) | Wprowadzenie sezonowych zamknięć szlaków oraz zlikwidowanie kilku z nich (np. grani Tatr Bielskich) na przełomie lat 70 i 80 było reakcją ówczesnej Správy TANAPu na duże obciążenie i dewastację części przyrody TANAP-u, szczególnie po 1970 r. | 3 | 1979 | 3 |
| 16 | Kto był pierwszym dyrektorem Správy TANAPu (Słowacja)? | 01.01.1949 na dyrektora Správy TANAPu został mianowany Mikuláš Michelčík st., ktory pełnił tę funkcję do sierpnia 1950, kiedy to zastąpił go František Bella. | 3 | M. Michelčík st. | 4 |
| 15 | Wzorzec geograficzny (Rhizocarpon geographicum) to: | Wzorzec geograficzny to porost, zaliczany jest zatem do królestwa grzybów (nie roślin). Zasiedla zarówno skały osadowe - piaskowce kwarcytowe, jak i skały krystaliczne np. gnejsy i granity. Należy pamiętać, że unika podłoża skał węglanowych, dlatego nie spotkamy go na zbudowanym z wapieni (skała osadowa) Giewoncie. W tej sytuacji, żadna z podanych odpowiedzi nie jest prawidłowa. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 3 |
| 14 | Przykładem rośliny o poduszkowym typie wzrostu są: | Rośliny występujące w strefie hal i turni posiadają szereg cech pozwalających przetrwać im niskie temperatury i silne wysuszające wiatry. Za najdoskonalszą formę przystosowawczą postrzegana jest tzw. postać poduszkowa wzrostu. Łodygi i liście u roślin o poduszkowatym typie wzrostu ściśle przylegają do siebie i do podłoża, i tym samym chronią się przed wspomnianymi czynnikami. Warunki pytania spełniają gatunki wymienione w punkcie "c". | 3 | lepnica bezłodygowa (Silena acaulis), skalnica seledynowa (Saxifraga caesia), mokrzyca rozchodnikowata (Minuartia sedoides) | 5 |
| 13 | Lasy Państwowe TANAP-u (ŠL TANAPu - Słowacja) zaczęły funkcjonować na bazie pierwotnej Správy TANAP-u. Trochę później zaczęła działać nowa Správa TANAPu. Proszę podać daty rozpoczęcia działalności obydwu nowych organizacji: | W nowej ustawie o ochronie przyrody i krajobrazu nr 287/1994, która weszła w życie 01.01.1995 pojawiły się zmiany w zarządzaniu terenem TANAPu. W dniu 01.01.1995 na bazie pierwotnej Správy TANAP-u zaczęły funkcjonować Lasy Państwowe TANAP-u. Nowa Správa TANAPu zaczęła działać w dniu 01.04.1996. | 2 | ŠL TANAPu od 1.1.1995 a S-TANAPu od 1.4.1996 | 4 |
| 12 | Kto był autorem projektu organizacji parku natury w Tatrach Polskich na wzór Parku Narodowego Yellowstone w Ameryce Północnej? | Ideę utworzenia w Tatrach polskich parku natury ogłosił w 1888 r. autor ukryty pod pseudonimem ks. B. Królikowski w artykule "Tatry Polskie pomnikiem dla Mickiewicza" ogłoszonym w Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego | 1 | Bogusław Królikowski | 1 |
| 11 | Jednym z najistotniejszych dokumentów, które wpłynęły na dalszy rozwój tatrzańskiego regiony był "Projekt přírodního parku tatranského" ("Projekt parku przyrody w Tatrach"). Było to wspólne dzieło polskich i czechosłowackich naukowców, które uchwalono na konferencji w Krakowie w 1925 r. Czyją zasługą był ten dokument (także opublikowany), którego załącznik stanowiła mapa pogranicznego parku narodowego w Tatrach? | "Projekt přírodního parku tatranského" ("Projekt tatrzańskiego parku przyrodniczego"), będący oficialnym, drukowanym dokumentem był zasługą profesora Karela Domina. Wydany został w języku czeskim na trzynastu stronach z załączoną mapką, w 1926 r. przez ówczesną Czeską Akademię w Pradze. W tym samym roku został także opublikowany w znanej popularno-naukowej pracy Domina pt. "Tatranské obrazy" ("Tatrzańskie obrazy"). Profesor Domin był swego rodzaju "rzecznikiem" grupy polskich i czechosłowackich naukowców, która w latach 1924-1926 wzięła udział w negocjacjach przygotowujących stworzenie TANAP-u. | 1 | K.Domin | 5 |
| 10 | 28 lipca 1955 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Tatrzańskiego Parku Narodowego. Podaj nazwisko pierwszego przewodniczącego Rady TPN (Polska). | Na przewodniczącego Rady TPN minister leśnictwa powołał prof. Władysława Szafera (1886-1970), wybitnego botanika, profesora UJ, badacza Tatr i czołowego działacza ochrony przyrody, w latach 1920-36 i 1945-49 zajmującego kierownicze stanowiska w Państwowej Radzie Ochrony Przyrody. Po roku przewodnictwo Rady TPN objął prof. Walery Goetel, który pełnił tą funkcję do 1972 r.
| 3 | Władysław Szafer | 2 |
| 9 | Dnia 11.09.1921 r. leśnicy dóbr jaworzyńskich Christiana Krafta Hohenlohego przyłapali w Litworowym Żlebie (w miejscu "Čola") czterech kłusowników, którzy, według zeznań podróżnika starającego się o wycieczkę do Morskiego Oka, przeszli przez Białą Wodę z polskiej strony. Na wezwanie leśników, aby zawrócili i oddali upolowaną zwierzynę ukryci za skałami kłusownicy zaczęli do nich strzelać. Po siedmiu wystrzałach, które padły z ich wojennych manlicherów śmiertelnego zranienia doznali: | Po celnch strzałach kłusowników do leśników przechodzących przez otwarty teren Litworowego Żlebu i po dźwięku wystrzału będącego na nie odpowiedzią, wydanego przez przychodzącego na miejsce zbrodni z góry trzeciego leśnika Schnesela, kłusownicy uciekli. Przywołani na pomoc koledzy jaworzyńskich leśników dopiero nad ranem znaleźli martwego Zicka i ciężko rannego Juraška - był nieprzytomy i już się nie ocknął. Obaj zastrzeleni leśnicy zostali pochowani na jaworzyńskim cmentarzu. Późniejsze śledztwo prowadzone przez polskie instutucje na prośbę strony czechosłowackiej doprowadziło do schwytania trzech mieszkańców Bystrego. Czwartego kłusownika i ich pomocnika nie udało się odnaleźć. Po pół roku więzienia schwytani kłusownicy zostali wypuszczeni za kaucją 900 polskich marek. Zdarzenie to jest tematem wspominanym w wielu pamiętnikach, artykułach historyków i innych materiałach znajdujących się w Państwowych archiwach w Popradzie i Lewoczy . | 1 | Juraško i Zick z leśniczówki na Polanie Biała Woda | 5 |
| 8 | Endemitem ściśle tatrzańskim jest; | *Nornik śnieżny* (/Microtus nivalis/), podobnie jak kozica i świstak, niegdyś był liczny w całej Europie z wyjątkiem części północnej, dziś żyje jedynie w górach południowej Europy. W Tatrach znajdują się najbardziej na północ wysunięte jego stanowiska -- jedyne w Polsce. *Darniówka tatrzańska* /(Mictrotus tatricus) /jest niewielkim gryzoniem zamieszkującym najchętniej bory świerkowe regla górnego, zarośla kosodrzewiny oraz rumosz skalny w strefie hal. Po raz pierwszy została odkryta w Tatrach w 1952 roku i przez kilkanaście lat postrzegana była jako endemit tatrzański. Później odnaleziona została na Babiej Górze, Pilsku i w Karpatach Wschodnich. Najliczniejszą grupą zwierząt w Tatrach są owady. Mimo to, tylko kilka z nich postrzeganych jest jako endemity, ale nie wykluczone, że wraz z rozwojem badań zostaną odkryte gdzie indziej. Endemitem tatrzańskim jest *goroń tatrzański* /(Carpathobyrrhulus tatricus)/, maleńki chrząszcz o zielonkawo zabarwionych pokrywach, Żyje wśród mchów i traw porastających skały, dość często widywany był w sąsiedztwie szlaków. | 1 | goroń tatrzański (Carpathobyrrhulus tatricus) | 2 |
| 7 | W którym stawie na terenie TANAP-u (Słowacja) występuje rzadki relikt glacjalny - roślina jeżogłówka pokrewna (Sparganium angustifolium)? | Jeżogłówka pokrewna występuje w Małym i Pośrednim Rohackim Stawie. Oprócz tego znanego stanowiska w ostatnim czasie stwierdzono kolejne na Niżnym Żabim Stawie Białczańskim. | 2 | Pośredni Rohacki Staw | 4 |
| 6 | Profesor lewockiego gimnazjum i polihistor, ważny działacz Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego (Uhorský karpatský spolok) František Déneš (Ferenc Dénes *1845 - +1934 ) urodził się w: | František Déneš należał do najbardziej znaczących osobistości udzielających się naukowo, turystycznie, taternicko w ramach Towarzystwa Karpackiego.W organizacji tej pełnił różne funkcje. Zasłużył się głównie wybudowaniem wielu turystycznych szlaków i dróg w Tatrach Wysokich. Przypisać mu można także wytyczenie trasy na Gerlach z Doliny Batyżowieckiej przez Batyżowiecką Próbę (razem z dwoma przyjaciółmi, tatrzańskimi przewodnikami ze Sztoli - Rumanom a Pastrnákom). Jako geograf, geolog i meteorolog jest także autorom wielu ówczesnych artykułów naukowych o Tatrach Wysokich. W czasach kiedy się urodził, Trybsz, podobnie jak całe terytorium Słowacji, należał do Austro-Węgier. Dopiero w 1920 r. razem z innymi miejscowościami Spisza i Orawy został zabrana nowo powstałej Czechosłowacji i przyznany Polsce, na mocy postanowień Rady Ambasadorów w Spaa, odbywającej się w ramach obrad pokojowej konferencji w Paryżu, na podstawie polskich i czeskich roszczeń do terenów słowackich. | 3 | Trybszu | 2 |
| 5 | Który z wymienionych badaczy jaskiń dotarł po raz pierwszy do Jaskini Lodowej w Ciemniaku? | Jaskinia Lodowa w Ciemniaku znana była góralom jako zimowe schronienie kozic. Pisał o niej już w 1882 r. G. Ossowski. Jednak pierwszym z turystów, który dotarł do niej ok. 1885 r. z przewodnikiem M. Sieczką był J. G. Pawlikowski. Wycieczkę tę opisał w swej pracy publikowanej w 1887 r. Później o trudnej do odszukania jaskini zapomniano i dopiero w 1922 r. odnaleźli do niej drogę bracia Stefan i Tadeusz Zwolińscy. | 2 | Jan Gwalbert Pawlikowski | 2 |
| 4 | Radziecki wojenny samolot transportowy, lecący na pomoc Słowackiemu Powstaniu Narodowemu z 16 żołnierzami 1 kompanii strzeleckiego oddziału 2 Czechosłowackiej Brygady Spadochronowej pod dowództwem porucznika Ladislava Pfliegla na pokładzie rozbił się w nocy z 9 na 10.10.1944: | Jego szczątki do dziś leżą na stokach pod ścianami Zadniego Gerlachu. Zauważono je dopiero po roztopach w maju 1945 r.Ze względu na powojenne perypetie administracyjne, transport zwłok żołnierzy odbył się jednak dopiero w czerwcu 1946 r. Lekarz dokonujący oględzin zwłok rozrzuconych w bardzo rozczłonkowanym, eksponowanym i silnie nachylonym terenie w promieniu ok 150-200 m, liczbę zmarłych w katastrofie ocenił na 22 osoby. Mimo to zostali oni pochowani w 24 grobach na gerlachowskim cmentarzu. Ponieważ nie udało się zidentyfikować wszystkich zwłok, niektóre groby są oznaczone jako nieznzany żołnierz. Listę ofiar tragedii ujawniono wraz z odtajnieniem radzieckich archiwów. | 3 | Na zachodnim stoku pod szczytem Zadniego Gerlacha | 2 |
| 3 | W którym roku słowacki parlament uchwalił Koncepcję Tatrzańskiego Parku Narodowego jako pierwszy spójny dokument o ochronie przyrody? | Specjaliści uważają dokument ten za pierwszy podstawowy, koncepcyjny dokument o ochronie przyrody w Czechosłowacji. Na czele zespołu autorskiego stała ważna osobistość z dziedziny ochrony przyrody - Milan Pacanovský. | 2 | 1964 | 4 |
| 2 | Ściany skalne Tatr nieustannie się osypują a u ich podnóży tworzą się stożki i hałdy piargów. Oberwanie się pakietów skalnych nazywamy obrywami. Gdzie znajduje się największy obryw skalny w Polskich Tatrach? | Największym obrywem w historii polskiej części Tatr było oberwanie się u schyłku plejstocenu około 45 milionów ton skał wapiennych z Chudej Turni w Dolinie Miętusiej, kiedy to powstały Wantule. Wantula w gwarze góralskiej oznacza wielką wantę czyli głaz. | 3 | w Dolinie Miętusiej (Wantule) | 4 |
| 1 | Czy na teren TPN można wprowadzać psy | Co do zasady na szlaki turystyczne położone w TPN psów wprowadzać nie wolno. Wyjątkiem jest np. droga do Kuźnic, która od tzw. Murowanicy jest położona w granicach Parku. Droga jest własnością Miasta Zakopane a zgodnie z art. 15 ust 2 ustawy o ochronie przyrody zakazy obowiązujące w TPN nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne. | 4 | żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa | 1 |
